16 Ekim 2012

Allah’ın hakkı ‘ 3 ’tür, Ölüm ‘ 4 ’

Uzak Doğu inanışına ne kadar yabancıymışız meğer. Yaşam şekillerinin başkalığı dışında inanışları ve düşünce tarzları da hiç alışık olmadıklarımızdanmış. Bunu anlamak için Asya’nın göbeğinde yaşamak gerekmiyor evet haklısınız. Bugüne kadar uzaktan görünenlerin içine girmiş olmak, okuduğun kitabı bırakıp sanki bir tavşan deliğinden aşağı süzülerek, bambaşka bir dünyaya açılan masal diyarında kendini bulmak gibi… Ve o tavşan deliğinden süzülüp kurabiyeyi yedik bir kere... Şimdi sadece ortama ayak uydurmaya çalışıyoruz.  Kimi zaman göz kamaştırıcı, kimi zaman şaşırtıcı, kimi zaman akıl sır erdiremeden…



Bu bölgedeki birçok değişik inanışın arasında en çok dikkatimi çeken, Dünya’da da Tetrafobi (Tetraphobia) olarak bilinen ‘rakamlardan korkma’ inancı oldu. Aslında rakamlara mana yükleme işi yeryüzünde sıkça rastladığımız bir konudur.  Uğursuz 13’ü, Allah’ın hakkı 3’ü (uğursuzluktan farklı olsa da rakamlara yüklenen anlamlar olduğundan örneklemek istedim) duyduk ve biliyoruz ama ‘ölüm’ü simgeleyen ‘ 4 ’ ile burada tanıştım. Öyle ki buradaki ‘ 4 ’ yani ‘ölüm korkusu’ biraz daha farklıca. Sadece Çin’de değil de tüm Uzak Doğu ülkelerinde günlük hayatta ‘ 4 ’ rakamı kullanılmamaya özen gösteriliyor. ‘ 4 ’ rakamı aslında Çin karakteri olarak ‘ 四 ’ şeklindedir. Çin’deki dört farklı okuma şekli yani onların deyişi ile ‘Pinyin’* olarak ‘ sì ’* şeklinde okunur. ‘ Ölüm ’ kelimesi de ‘ 死 ’ karakteri ile yazılıp ‘ sǐ ’* şeklinde okunur. Yani talihsiz ‘ 4 ’ rakamı ve ‘ ölüm ’ kelimesi, karakterleri farklı yazılsa da okunuş sesleri birbirine benzediğinden ‘ 4 ’ rakamı ölümü temsil etmektedir. Ayrıca Korece’de de Çin kökenli ‘ 4 ’ sayısı ‘사 ’, ‘ sa ’ diye okunur ve Sino-Japonca ve Sino-Kore dilinde ‘ 4 ’ rakamı için ‘ shi ’ sesi kullanılır. Ve diğer Doğu Asya ülkelerinde de durum buna benzer olduğundan ‘ 4 ’ rakamından kaçınılmaktadır.


Çin’deki asansörlerde 4. Kat için bir rakam bulunmaması bunun en belirgin örneğidir. 4 rakamı asansörlerde bulunmadığı gibi katların numaralandırılmalarında da kullanılmaz. Bu sadece 4 ile sınırlı değildir, beraberinde 14, 24, 34 şekilde uzayıp gider. Yani 15. Katta oturduğunu söyleyen biri aslında 4 ve 14’ü de eklediğimizde 13. katta oturmaktadır. Ama sizin 13. Kat olarak ifade etmeniz 4 ve 14 sayılmadığından hatalı olacaktır. Yani rakam olarak 4 tamamen hayattan çıkarılmış gibidir. Yani o kişi 15. Kat diyorsa 15. Katta oturmaktadır. Posta, fatura gibi işlemler buna göre yapılmaktadır. Yine hasta bir kişinin bulunduğu bir mekanda 4 rakamından yani ölümden söz etmek hiç hoş bir davranış olmayacağı gibi sizi de itici bir konuma sürükleyecektir. Düğün törenlerinde 4,14 masalar bulunmadığı gibi bina yapılandırmalarında blok isimlerine bazen 4 yerine 3A gibi isim verilmektedir.


Uğursuz olan ‘ 4  sayısının devletin resmi işlemlerinde de önemli bir yeri olduğunu aşağıdaki haberle desteklemek mümkün. Yüzlerce belki de binlerce yıl boyunca insanların yarattığı kültür ve dilin ardından yine bu dile farklı anlamlar yükleyip uğursuzlaştırmak oldukça garip. Yani Çin’de önce 4’ü buldular ve ardından ölüme de aynı sesi verdiler, sonrasında da 4’ü lanetledirler. Ya da önce ölümü bulup ardından bir 4 rakamı yaratıp yine ölümle bağdaştırıp 4’ü uğursuz hale getirdiler. İnsanoğlu kendi yarattıkları ile baş edemezken evrenin bu kadar düzenli bir varoluş içinde olması da düşündürücü hale geliyor. Okuduktan sonra aramızda mutlaka ‘ Bence de saçmaymış! ’ diyecek birileri olacaktır.  Bu da hikayenin kaçınılmaz sonuydu zaten.


Tayvan'da uğursuz kabul edilen '4' rakamı resmi işlemlerde az kullanılacak

*Pinyin veya Hanyu Pinyin (Çincesi: 漢語拼音; Hànyǔ Pīnyīn) Standart Mandarince için Çince yazımda kullanılan romanizasyon sistemidir. Günlük hayatta anlaşabilme için konuşma esnasında pinyin önemli bir yere sahiptir.


-Birinci ton (düz ya da yüksek ton): ( ˉ )
ā (ɑ̄) ē ī ō ū ǖ Ā Ē Ī Ō Ū Ǖ


-İkinci ton (alçaktan yükseğe doğru ton): ( ˊ )
á (ɑ́) é í ó ú ǘ Á É Í Ó Ú 

-Üçüncü ton (dalgalı ton): ( ˇ )
ǎ (ɑ̌) ě ǐ ǒ ǔ ǚ Ǎ Ě Ǐ Ǒ Ǔ Ǚ

-Dördüncü ton (yüksekten alçağa doğru ton): ( ˋ )
à (ɑ̀) è ì ò ù ǜ À È Ì Ò Ù Ǜ

-Beşinci ton (nötr ton - tonsuz) için herhangi bir işret kullanılmaz:
a (ɑ) e i o u ü A E I O U Ü



Blogger tarafından desteklenmektedir.

© 2011 Doğu incisi, AllRightsReserved.

Designed by ScreenWritersArena